تفاوت قالیشویی فرش دستباف و فرش ماشینی ناشی از تفاوت نیازهای این دو فرش است. هر یک از این فرش از ویژگی های کلیدی خود برخوردار هستند و طبیعی است که شستشوی فرش دستباف یا ماشینی مختص آن خواهد بود و نمی توان به جای یکدیگر به کار برد. اما این که این دو نوع فرش چه تفاوتی با هم داشته و هر یک به چه روشی شسته می شوند را در این مطلب به طور مفصل بررسی خواهیم نمود، روش شستشوی فرش دستباف و ماشینی آورده شده و در نهایت خواهیم گفت که چرا قالیشویی فرش دستباف متفاوت است. پس برای آگاهی هر چه بیشتر در این خصوص با این مطلب از قالیشویی فارسی با ما همراه باشید:
بررسی تفاوت شستشوی فرش دستباف و ماشینی
شستشوی فرش ماشینی بر محور پاک کنندگی حداکثری با استفاده از قدرت شوینده ها و فشار مکانیکی استوار است، در حالی که شستشوی فرش دستباف بر مبنای حفظ ساختار الیاف، ثبات رنگ و پرهیز از هرگونه شوک صورت می گیرد.
در ادامه با تفاوت های مختلف روش شستشوی فرش دستباف و ماشینی آشنا خواهیم شد:
تفاوت در الیاف مورد استفاده و واکنش آن ها به شوینده ها
فرش دستباف از الیاف طبیعی (پشم، ابریشم) استفاده می کند که هر کدام برخلاف الیاف مصنوعی فرش ماشینی واکنش های متفاوتی به آب و مواد شیمیایی دارند:
· الیاف فرش دستباف: فرش های دستباف از الیاف پشم و ابریشم تهیه می شوند که پشم به مواد قلیایی قوی مانند جوش شیرین یا شوینده های قوی و دمای بالای آب واکنش نشان داده و دچار انقباض (آب رفتن) یا زردی می شود و ابریشم نیز بسیار ظریف است و در برابر تغییرات ناگهانی ph یا شستشوی خشن، استحکام خود را از دست داده و بافت آن شکننده می شود.
· الیاف فرش ماشینی: این نوع از فرش ها غالباً از جنس پلی پروپیلن و اکریلیک هستند و این الیاف مصنوعی در برابر نفوذ رطوبت و مواد شوینده شیمیایی مقاوم تر هستند و به سادگی دچار انقباض یا تغییر شکل نمی شوند.
تفاوت در ثبات رنگ و ریسک پخش رنگ
از دیگر مواردی که باعث تفاوت قالیشویی فرش دستباف و ماشینی شده تفاوت در ثبات رنگ است. ریسک پخش شدن رنگ مهم ترین عاملی است که شستشوی فرش دستباف را از ماشینی مجزا می سازد:
- پخش رنگ در فرش دستباف: در فرش های دستباف سنتی، از رنگ های گیاهی استفاده می شود که ثبات رنگ آن ها به مراتب کمتر از رنگ های شیمیایی است. تماس با آب داغ یا مواد قلیایی می تواند این رنگ ها را آزاد کرده و باعث پخش شدن آن ها به نواحی روشن فرش شود. در شستشوی تخصصی دستباف، تست دقیق ثبات رنگ در نواحی پنهان قبل از شروع فرآیند، یک الزام اساسی است.
- ثبات رنگ در فرش های ماشینی: در فرش های ماشینی رنگ ها عموماً با الیاف، پیوند شیمیایی محکمی برقرار کرده اند و شستشو با مواد قوی تر ریسک پخش رنگ را به حداقل می رساند.
تفاوت در ساختار فیزیکی و تحمل فشار مکانیکی
نحوه بافت و اتصال گره ها در دو نوع فرش، میزان تحمل آن ها در برابر لرزش، برس کشی و فشار آب را تعیین می کند:
· ساختار فرش دستباف: در فرش های دستباف گره ها به صورت دستی ایجاد شده اند و شل بودن یا سست شدن آن ها در اثر فشار مکانیکی شدید مانند برس کشی خشن یا لرزش بیش از حد دستگاه می تواند به بافت اصلی آسیب بزند. همچنین در زمان خیس شدن، تارهای نگهدارنده فرش دستباف ضعیف تر می شوند و هرگونه فشار یا کشش می تواند باعث کجی و بدشکلی فرش شود.
· ساختار فرش ماشینی: این فرش ها ساختاری یکنواخت و متراکم دارند که اجازه می دهد تا از برس ها و دستگاه های لرزاننده پرقدرت برای بیرون کشیدن کامل آلودگی از عمق پرزها استفاده شود.
تفاوت در فرآیند آبکشی و خشک کردن
مرحله نهایی، یعنی حذف آب و خشک کردن، بیشترین تأثیر را بر شکل ظاهری نهایی فرش دارد و این مورد نیز از دیگر موارد تفاوت قالیشویی فرش دستباف و فرش ماشینی است:
· خشک کن فرش دستباف: باید با کمترین فشار آب انجام شود تا از وارد آمدن شوک آبی به الیاف جلوگیری گردد. همچنین از تابش مستقیم آفتاب یا حرارت شدید دوری می شود. خشک کردن باید به صورت مسطح و با دمای پایین و تهویه کنترل شده باشد تا از چروکیدگی، کجی و زرد شدن الیاف جلوگیری شود.
· خشک کن فرش ماشینی: به دلیل دوام الیاف، می توان از فشار آب قوی تر برای اطمینان از خروج کامل مواد شوینده استفاده کرد. همچنین استفاده از دستگاه های پرسرعت برای خارج کردن بخش عمده آب، فرآیند را سریع تر کرده و ریسک آسیب ناشی از ماندن طولانی مدت آب در الیاف مصنوعی بسیار پایین است.
روش شستشوی فرش دستباف یا ماشینی
مهم ترین تفاوت در ارائه خدمات قالیشویی در اجرای مراحل شستشو نهفته است. در حالی که فرش ماشینی می تواند از فرآیندهای قوی تر بهره مند شود، فرش دستباف نیازمند یک فرآیند احیای ملایم است. 
در ادامه به تفکیک با روش شستشوی هر یک از این دو نوع فرش آشنا خواهیم شد:
شستشوی تخصصی فرش دستباف با هدف تمرکز بر ثبات و احیای الیاف
شستشوی فرش دستباف باید با دقت یک جراح انجام شود تا به ساختار حساس آن آسیبی نرسد. این فرآیند، اغلب به صورت دستی یا با استفاده از تجهیزات بسیار ملایم انجام می پذیرد. مراحل شستشوی فرش دستباف در قالیشویی فرش دستباف عبارتند از:
· مرحله گردگیری: در فرش دستباف، گردگیری باید با دستگاه های لرزاننده با فرکانس پایین انجام شود. ضربه های محکم یا استفاده از برس های خشن، می تواند به گره ها آسیب زده و آن ها را سست کند.
· آزمایش ثبات رنگ: این مرحله حیاتی ترین بخش است. قبل از تماس کامل فرش با آب، باید یک قطعه کوچک از فرش و معمولاً در گوشه پنهان با آب ولرم و مقدار کمی شوینده خنثی تست شود. این کار تعیین می کند که آیا رنگ ها در برابر شستشو پس می دهند یا خیر.
· شستشو با مواد خنثی: برای حفظ ساختار و رنگ الیاف طبیعی، از مواد شوینده ای استفاده می شود که ph بسیار نزدیک به خنثی مانند شامپوهای بسیار ملایم یا آنزیمی های تخصصی داشته باشند. از شوینده های قلیایی قوی به شدت اجتناب می شود.
· آبکشی ملایم: آبکشی باید با فشار بسیار کم آب و ترجیحاً با آب سرد یا ولرم انجام شود. دمای بالا می تواند باعث انقباض فیبرهای پشم و ابریشم شده و فرش را دچار آب رفتگی یا کجی کند.
· خشک کن: خشک کردن فرش دستباف باید در محیطی کاملاً کنترل شده، با تهویه مطبوع و دور از تابش مستقیم آفتاب یا حرارت مستقیم انجام شود. آفتاب مستقیم باعث زرد شدن ابریشم و شکنندگی پشم می شود.
شستشوی فرش ماشینی با تمرکز بر کارآمدی و قدرت شویندگی بیشتر
به دلیل ماهیت مقاوم الیاف مصنوعی، فرآیند شستشوی فرش ماشینی می تواند سریع تر، عمیق تر و با استفاده از مواد قوی تری صورت بگیرد. مراحل شستشوی فرش ماشینی عبارتند از:
· گردگیری قوی تر: به دلیل ساختار محکم، می توان از دستگاه های پرقدرت تر با ضربات شدیدتر برای بیرون کشیدن ذرات ریز استفاده کرد.
· شستشوی عمیق با شوینده های قوی: می توان از مواد شوینده قلیایی کنترل شده استفاده کرد که قدرت پاک کنندگی بالاتری دارند و به سرعت چربی ها و آلودگی های نفوذ کرده به الیاف مصنوعی را از بین می برند.
· آبکشی تحت فشار: می توان از فشار آب قوی تر برای اطمینان از خروج کامل مواد شوینده از عمق الیاف ضخیم تر استفاده نمود.
· خشک کن سریع: مقاومت در برابر چرخش و حرارت به فرش های ماشینی این اجازه را می دهد که از روش های خشک کن سانتریفیوژ یا خشک کن های حرارتی با کنترل دما استفاده شود، که این کار سرعت تحویل را افزایش می دهد.
چرا قالیشویی فرش دستباف متفاوت است؟
سپردن فرش دستباف به یک مرکز شستشوی استاندارد ماشینی، اغلب به معنای پذیرش ریسک نابودی ارزش هنری و مالی آن است. تفاوت اصلی در ماهیت شستشوی فرش دستباف، نه تنها در نحوه انجام کار، بلکه در نگرش تخصصی به آن است. در ادامه بیشتر به این خواهیم پرداخت که چرا قالیشویی فرش دستباف متفاوت است و تفاوت قالیشویی فرش دستباف و ماشینی ناشی از چیست. به طور کلی سپردن قالی های دستباف به یک مرکز غیرحرفه ای و ناآشنا به فرش های دستباف ریسک های زیر را به همراه دارد:
· ریسک پخش رنگ
· آسیب به ساختار تاری و پودی
· خشک کن غیر اصولی
· عدم کارشناسی اولیه
جمع بندی
همانطور که مشاهده شد، تفاوت قالیشویی فرش دستباف و ماشینی تفاوت بین تمیز کردن عمیق و سریع برای فرش ماشینی و مراقبت، احیا و حفظ ارزش برای فرش دستباف است. فرش ماشینی به دلیل ساختار مقاوم و الیاف مصنوعی، توانایی تحمل فرآیندهای صنعتی تر را دارد. در مقابل، فرش دستباف، به مثابه یک اثر هنری ارزشمند، نیازمند شستشویی تخصصی است که بافنده آن را درک کند. انتخاب هوشمندانه بین شستشوی فرش دستباف یا ماشینی به معنای شناخت درست ماهیت فرش است. برای فرش های ماشینی، تمرکز بر کارایی و عمق شستشو است و نمی توان برای آن از روش شستشوی فرش دستباف استفاده نمود اما برای فرش های دستباف ارزشمند، تخصص و پرهیز از شستشوی ماشینی، اولین و مهم ترین قدم در حفظ سرمایه شماست. همیشه برای فرش های دستباف، از خدمات تخصصی شستشوی فرش دستباف استفاده کنید. حالا که فهمیدیم چرا قالیشویی فرش دستباف متفاوت است شما عزیزان می توانید در صورت تمایل به شستشوی تخصصی فرش های دستباف و ماشینی خود با اطمینان خاطر تیم فارسی را انتخاب کنید.
بدون دیدگاه